آلوپسی که به آن ریزش مو نیز می گویند، بنا به دلایل مختلفی از جمله وراثت، استرس، کمبود مواد معدنی و ویتامین در بدن یا آب و هوای نامناسب و تغذیه رخ می دهد. از انواع رایج آن می توان به آلوپسی آره آتا (ریزش موی تکه تکه)، آلوپسی آندوژنتیک (طاسی با الگوی مردانه یا زنانه)، آلوپسی کششی (نشی از مدل مو یا کشیدن) و تلوژن افلوویوم (ریزش موقت) اشاره کرد. بسته به علت ریزش مو، برخی از روش های درمانی باعث تسریع رشد طبیعی مو می شوند. این روش ها شامل ماساژ پوست سر و استفاده از آلوئه ورا یا روغن های ضروری مثل لیمو و روغن نارگیل است. ما در این مقاله قصد داریم به بررسی علت ریزش مو و درمان خانگی ریزش مو مردان و زنان بپردازیم. با ادامه این مقاله همراه ما باشید.
علت های ریزش مو
ریزش مو بین 50 تا 100 تار در روز طبیعی است. البته که شمارش موهای ریخته شده در یک روز می تواند غیر ممکن باشد. اما به طور کلی اگر پس از شستن موها یا شانه کردن حجم زیادی از موها بریزد، شخص دچار ریزش مو می شود. بیشتر افراد به دنبال علت های ریزش مو و درمان آن هستند. علت ریزش مو موارد زیر را شامل می شود.
ژنتیک
ریزش موی ارثی، همانند یک راز خانوادگی در DNA پنهان شده است. این نوع ریزش اغلب بهتدریج و در الگوی خاصی رخ می دهد؛ در مردان از شقیقه ها شروع می شود و در زنان با نازک شدن موها در ناحیه مرکزی سر همراه است. حتی اگر مراقبت کامل از موها انجام شود، ژنها بی وقفه مسیر خود را طی می کنند.
داروها
برخی داروها مانند شیمیدرمانی، داروهای فشار خون یا ضدافسردگیها می توانند چرخه رشد مو را مختل کنند. به این شکل که بدن بین نجات جان و حفظ ظاهر، دومی را انتخاب میکند.
استرس
استرس مزمن مثل طوفانی درونی است که حتی بدون علامت ظاهری، در عمق بدن ریشههای مو را به لرزه وادار می کند. این نوع ریزش که به آن “تلوژن افلوویوم” گفته می شود، معمولا چند ماه پس از یک شوک روحی یا جسمی ظاهر می شود.
محیط و سبک زندگی
مصرف سیگار، آلودگی هوا، استفاده مداوم از مواد شیمیایی قوی مانند رنگ و دکلره یا حتی مدل بستن موها، به پیاز مو آسیب میزنند. این عوامل مانند خراشهای ریز و نامرئی هستند که به تدریج فولیکول را فرسوده میکنند.
بیماری های خودایمنی
در بیماریهایی مانند آلوپسی آرهآتا، سیستم ایمنی به اشتباه به فولیکول های مو حمله می کند؛ آن گونه که بدن خود را دشمن فرض می کند. این حملات ناگهانی می توانند موجب ریزش سکهای یا کامل موها شوند.
انواع ریزش مو در زنان
ریزش مو در زنان به از دست دادن غیرطبیعی مو از پوست سر گفته می شود که می تواند بنا به دلایل مختلفی مانند تغییرات هورمونی، استرس، کمبود مواد مغذی، بیماریهای زمینهای یا عوامل ژنتیکی رخ دهد. در ادامه به بررسی انواع ریزش مو در زنان می پردازیم.
ریزش موی ارثی
این نوع ریزش که به آلوپسی آندروژنتیک نیز معروف است، شایع ترین نوع ریزش مو در زنان محسوب می شود. معمولاً به صورت نازک شدن تدریجی موها در قسمت بالای سر یا فرق سر بروز میکند و به مرور گسترش می یابد.
ریزش موی آلوپسی آره آتا
نوعی بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به فولیکول های مو حمله می کند. ریزش مو در این حالت معمولاً به صورت لکهای و ناگهانی اتفاق می افتد. گاهی اوقات نیز می تواند تمام موی سر یا بدن را درگیر کند.
ریزش موی تلوژن افلوویوم
در این حالت، تعداد زیادی از موها به طور هم زمان وارد فاز ریزش می شوند. معمولاً بعد از تجربه یک رویداد استرسزا، جراحی، زایمان یا حتی کاهش وزن شدید رخ می دهد. معمولاً این ریزش موقتی است و بعد از چند ماه برطرف می شود.
ریزش مو به دلیل مشکلات هورمونی
اختلالات تیروئید، سندرم تخمدان پلیکیستیک یا تغییرات هورمونی بعد از بارداری و یائسگی از دلایل مهم ریزش مو در زنان محسوب می شوند. معمولاً این نوع ریزش به صورت نازک شدن موها در نواحی خاصی از سر مشاهده می شود.
ریزش مو ناشی از تغذیه نامناسب
کمبود ویتامین ها و مواد معدنی ضروری مثل آهن، روی، ویتامین D و پروتئین، می تواند بر سلامت مو تأثیر منفی گذاشته و باعث ریزش مو شود. تغذیه صحیح نقش مهمی در پیشگیری از این نوع ریزش دارد.
ریزش موی کششی
استفاده مداوم از مدل های مو که باعث کشیدگی شدید ریشه مو می شوند، مانند دماسبی سفت، بافت های محکم یا اکستنشن، ممکن است با گذشت زمان باعث تضعیف فولیکول ها و ریزش مو شود. در صورت ادامه دار بودن، می تواند این نوع ریزش دائمی باشد.
انواع ریزش مو در مردان
ریزش مو در مردان پروسه ای است که در آن تارهای مو بنا به دلایل مختلفی مانند عوامل ژنتیکی، هورمونی، روانی یا تغذیهای، ناگهانی یا به تدریج دچار ضعف، نازکی و در نهایت ریزش میشوند؛ این اتفاق میتواند الگوهای متفاوتی داشته باشد و در بخش های مختلفی از سر ظاهر شود، از شقیقهها گرفته تا تاج سر یا حتی بهصورت سکهای و نقطهای. در ادامه به بررسی انواع ریزش مو در مردان می پردازیم.
ریزش ارثی
می توان گفت این نوع ریزش مو از پدر و پدربزرگ به ارث میرسد. موها بهتدریج عقبنشینی میکنند و خط رویش پیشانی تغییر می کند.
ریزش سکهای
این نوع ریزش مو نقطهای و ناگهانی است. به این شکل که قسمتی از پوست سر تصمیم می گیرد مدتی تنها باشد. دلیل اصلی آن واکنش سیستم ایمنی بدن به فولیکول های موست.
ریزش هورمونی
اختلالات هورمونی، به خصوص در تستوسترون و مشتقات آن، گاهی اوقات تعادل را بر هم میزنند. ریزش در ناحیه فرق سر یا شقیقه ها شایع است و حتی ممکن است با چرب شدن پوست سر همراه باشد.
ریزش ناشی از استرس
در این نوع ریزش مو، موها قربانی تنش های درونی هستند. فشارهای زندگی، بی خوابی و اضطراب مزمن می توانند تأثیر زیادی داشته باشند.
ریزش ناشی از مراقبت نادرست
استفاده بیش از حد از ژل، تافت، رنگ یا سشوار داغ، گاهی آنقدر مو را تحت فشار میگذارد. سبک زندگی و مراقبت مناسب، راهکاری مناسب برای درمان آن است.
ویتامین های درمان ریزش مو شدید
ریزش مو میتواند دلایل مختلفی داشته باشد، اما یکی از عوامل مهم آن کمبود ویتامین ها و مواد مغذی در بدن است. ویتامین ها نقش مهمی در تقویت فولیکول های مو، بهبود گردش خون در پوست سر، تولید کراتین و کلاژن و کنترل هورمون ها دارند. زمانی که بدن با کمبود برخی از این ریزمغذی ها مواجه می شود، چرخه رشد مو مختل شده و در نتیجه موها ضعیف، شکننده و دچار ریزش می شوند. مهم ترین ویتامین ها و مواد مؤثر در درمان ریزش مو شدید عبارتاند از:
ویتامین A
برای رشد سلولی به شدت ضروری است و باعث ترشح چربی طبیعی پوست سر (سبوم) می شود که پوست و مو را مرطوب نگه می دارد.
بیوتین (ویتامین B7)
یکی از مهم ترین ویتامین ها برای سلامت مو است. کمبود بیوتین اغلب با ریزش مو، نازک شدن موها و شکنندگی همراه است.
ویتامین C
آنتیاکسیدانی قوی است که از آسیب رادیکال های آزاد جلوگیری کرده و به تولید کلاژن (پروتئین سازنده مو) و جذب آهن کمک می کند.
ویتامین D
کمبود آن با ریزش موی شدید، به ویژه آلوپسی آرهآتا (ریزش مو سکهای) مرتبط است. این ویتامین به رشد فولیکولهای جدید کمک میکند.
ویتامین E
با تقویت گردش خون در پوست سر، موجب تغذیه بهتر فولیکول های مو و جلوگیری از آسیب اکسیداتیو می شود.
زینک (روی)
به رشد و ترمیم بافت مو کمک کرده و در حفظ عملکرد غدد چربی اطراف فولیکول های مو مؤثر است.
آهن
نقش مهمی در اکسیژنرسانی به فولیکول ها دارد. کمخونی ناشی از فقر آهن یکی از شایع ترین دلایل ریزش مو در زنان به شمار می آید.
علت ریزش مو در جوانان
علت ریزش مو در جوانان میتواند به عوامل مختلفی بستگی داشته باشد و این مشکل امروزه در بین نوجوانان و جوانان بیشتر از گذشته دیده میشود.
- ژنتیک: یکی از اصلی ترین دلایل، ژنتیک است. اگر در خانواده ای سابقه ریزش مو وجود داشته باشد، احتمال اینکه شخص در سنین پایین دچار ریزش مو شود، افزایش می یابد.
- تغذیه نامناسب یکی دیگر از عوامل مهم است. رژیم های غذایی ناسالم و کمبود ویتامینهایی مثل ویتامین D، ویتامین B12، آهن و زینک میت واند منجر به ضعیف شدن فولیکول های مو و در نهایت ریزش آن ها شود. همچنین استرس زیاد، اضطراب و فشارهای روحی هم می توانند تأثیر مستقیمی بر سلامت مو داشته باشند.
- تغییرات هورمونی: تغییرات هورمونی نیز در برخی موارد باعث ریزش مو میشود. اختلال در عملکرد تیروئید، بالا رفتن هورمون دیهیدروتستوسترون (DHT) یا تغییرات هورمونی ناشی از بلوغ می توانند دلیل این موضوع باشند. استفاده بیش از اندازه از محصولات حالتدهنده مو، اتو و سشوار نیز به مو آسیب می زند و به تدریج باعث ریزش می شود.
درمان سریع و خانگی ریزش مو
افرادی که از ریزش ناگهانی یا مزمن رنج می برند، می توانند از درمان خانگی کم هزینه کمک بگیرند. در ادامه به بررسی درمان سریع و خانگی ریزش مو می پردازیم.
ماسک سفیده تخممرغ و لیمو
دو عدد سفیده تخممرغ را با چند قطره آب لیمو مخلوط کرده و بهعنوان ماسک به موها و پوست سر بزنید. پروتئین تخممرغ و خاصیت ضدقارچی لیمو باعث تقویت مو و رفع چربی اضافه می شود که از علل شایع ریزش مو است.
ماسک سیر و عسل
سیر سرشار از گوگرد و خواص ضدالتهابی است. چند حبه سیر را رنده کرده و با یک قاشق غذاخوری عسل ترکیب کنید. این ترکیب را به پوست سر بزنید و پس از ۲۰ دقیقه بشویید. استفاده دو بار در هفته می تواند به تقویت مو و جلوگیری از ریزش کمک کند.
ماساژ پوست سر با روغن گرم
ماساژ روزانه پوست سر با روغن هایی مانند روغن نارگیل، روغن کرچک، روغن زیتون یا روغن آرگان، باعث بهبود گردش خون، تقویت فولیکول ها و کاهش ریزش مو می شود. برای نتیجه بهتر، روغن را کمی گرم کرده و با نوک انگشتان به مدت ۱۰ دقیقه روی پوست سر ماساژ دهید، سپس حداقل یک ساعت یا تا صبح بگذارید بماند و بعد با شامپوی ملایم بشویید.
آب پیاز تازه
آب پیاز یکی از درمان های سنتی و بسیار مؤثر برای تحریک رشد مو است. پیاز را رنده کنید و آب آن را بگیرید، سپس روی پوست سر بمالید و بعد از ۳۰ دقیقه با شامپو بشویید. ممکن است بوی آن آزاردهنده باشد، اما اثربخشی فوق العاده ای دارد.
مصرف روزانه تخم شربتی
تخم شربتی سرشار از پروتئین و امگا۳ است که به تقویت ریشه های مو کمک می کند. روزانه یک قاشق تخم شربتی را در یک لیوان آب بریزید، بگذارید ژلهای شود و سپس میل کنید. این نوشیدنی در کاهش ریزش مو و درخشندگی آن نقش مهمی دارد.
تغذیه غنی از آهن، روی و ویتامین B
مواد غذایی مانند عدس، اسفناج، تخممرغ، مغزها، آووکادو و ماهی دارای مواد مغذی حیاتی برای سلامت مو هستند. رژیم غذایی متنوع و متعادل، پایهایترین راهکار برای درمان پایدار ریزش مو به شمار می آید.
بهترین روغن های گیاهی برای ریزش مو
بهترین روغنهای گیاهی برای ریزش مو، ترکیبات طبیعی هستند که با تقویت فولیکول های مو، افزایش جریان خون در پوست سر و تغذیهرسانی عمیق، به کاهش ریزش و تحریک رشد مجدد مو کمک می کنند. معمولاً این روغنها سرشار از ویتامینها، اسیدهای چرب ضروری و آنتیاکسیدانها هستند و بهطور سنتی در طب سنتی برای درمان مشکلات مو کاربرد دارند.
روغن نعناع فلفلی
روغن نعناع فلفلی با ایجاد حس خنکی و تحریک گردش خون در پوست سر، به رشد مو کمک می کند. این روغن همچنین می تواند خارش و خشکی پوست سر را کاهش دهد و برای افرادی که از شوره سر رنج می برند نیز مناسب است.
روغن کرچک
روغن کرچک سرشار از اسید ریسینولئیک و ویتامین E است که گردش خون در پوست سر را افزایش می دهد و رشد مو را تحریک می کند. این روغن خاصیت ضدالتهابی دارد و می تواند از نازک شدن مو جلوگیری کند.
روغن نارگیل
روغن نارگیل به دلیل داشتن اسیدهای چرب با زنجیره متوسط، به عمق مو نفوذ می کند و آن را تغذیه می نماید. این روغن باعث کاهش ریزش ناشی از شکنندگی مو و خشکی پوست سر می شود. علاوه بر این دارای خاصیت ضدباکتری و ضدقارچ است که به سلامت پوست سر کمک میکند.
روغن سیاهدانه
روغن سیاهدانه دارای تیموکینون است که خاصیت آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی دارد. این روغن می تواند از آسیب به فولیکول های مو جلوگیری کرده و رشد موها را تقویت کند.
روغن آرگان
روغن آرگان که به طلای مایع معروف است، سرشار از آنتیاکسیدانها، اسیدهای چرب ضروری و ویتامین E است. استفاده منظم از این روغن، موها را تقویت کرده و از آسیب های محیطی مانند نور خورشید و آلودگی محافظت می کند.
درمان ریزش مو با رزماری
روغن رزماری یکی از مؤثرترین روغن های گیاهی برای تقویت ریشه مو است. این روغن با تحریک گردش خون در پوست سر و کمک به احیای فولیکول های ضعیف، باعث رشد مجدد موها میشود. مطالعات نشان دادهاند که مصرف مداوم روغن رزماری می تواند تأثیری مشابه با ماینوکسیدیل داشته باشد. چند قطره از این روغن را با یک روغن حامل مانند روغن نارگیل یا روغن جوجوبا مخلوط کرده و روی پوست سر ماساژ دهید. این کار باعث تحریک فولیکول های مو و افزایش رشد مو میشود. شما می توانید رزماری را به شکل زیر نیز مصرف کنید، تا متوجه تأثیر بهتر آن شوید.
- دمکرده رزماری: میت وانید برگ های خشک یا تازه رزماری را دم کرده و بعد از خنک شدن، آب آن را به عنوان شستوشو دهنده نهایی برای موهای خود استفاده کنید. این روش به تقویت ساقه مو و بهبود حالت آن کمک می کند.
- افزودن به شامپو: چند قطره روغن رزماری را به شامپوی معمولی خود اضافه کنید. استفاده مداوم از این ترکیب به کاهش ریزش مو کمک می کند.
توجه داشته باشید استفاده مداوم از محصولات طبیعی حاوی رزماری می تواند در درازمدت تاثیر مثبتی بر سلامت موها داشته باشد. البته در صورت داشتن حساسیت یا مشکلات پوستی خاص، بهتر است قبل از مصرف با پزشک مشورت شود.
جمع بندی
ریزش مو در مردان و زنان می تواند بنا به دلایل مختلفی از جمله عوامل ژنتیکی، استرس، تغییرات هورمونی، تغذیه نامناسب، کمخونی، مشکلات تیروئیدی یا استفاده از محصولات شیمیایی رخ دهد. برای کاهش و درمان ریزش مو در خانه، می توان از روش های طبیعی استفاده کرد. ماساژ پوست سر با روغن هایی مانند روغن نارگیل، روغن کرچک یا روغن رزماری باعث بهبود گردش خون و تقویت فولیکول های مو می شود. مصرف مواد غذایی سرشار از آهن، زینک، ویتامین D و پروتئین نیز نقش مؤثری در رشد مجدد مو دارد.
